قیام، نوعی خودکشی نبود؟!
در قیام عاشورا، امام حسین علیه السلام با نهایت دقت و تدبیر، همواره بر حفظ جان خویش و همراهان مراقبت داشته است و از تاکتیک های نظامی و دفاعی در سطح بالایی بهره گرفته است ... که در این جا فهرست وار به برخی از آن ها اشاره می شود.
1. حفاظت شخصی، با همراه بردن سی نفر جوان مسلح هاشمی به هنگام ملاقات شبانه با ولید به هنگام احضار برای بیعت با یزید
2. خنثی کردن توطئه ترور گروه سی نفری در مکه با هجرت ناگهانی به سوی عراق
3. جذب نیرو و دعوت به همراهی نیروهای جدید مانند زهیر و غیره
4. آرایش نظامی دقیق اردوگاه به هنگام ورود به کربلا و نصب خیمه ها
افزون بر این، به گزارش مقتل نویسان، امام همواره در حفظ جان خود و همراهان کوشش می کرد ... ولی امام در عین غربت و تنهایی، به تکلیف خود که استقامت در راه عقیده و استقبال از شهادت برای حفظ دین و شریعت بود، به خوبی عمل کرد... بنابراین، این طور نیست که به خطر انداختن جان خویش به طور مطلق حرام باشد.
بدیهی است که این حکم (حکم وجوب حفظ جان خویش) در موردی جاری است که مصلحت مهم تر در بین نباشد. به عبارت دیگر، حفظ نفس و حفاظت از جان مؤمن در اسلام واجب است؛ ولی در موارد تزاحم و تعارض مصالح گوناگون با یکدیگر، باید مصلحت مهم تر را مقدم داشت... . بنابراین، اقدام به خطر برای کارهای خطیر که نتایج ارزش مندتری داشته باشد، در عرف عقلا مورد نکوهش نیست.
از این رو، می توان نتیجه گرفت که قیام و مقاومت حضرت ابی عبدلله و یاران باوفای او تا پای شهادت، اقدامی آگاهانه در جهت حفظ دین و شریعت است و عنوان انتحار بر آن صادق نیست؛ چرا که انتحار در جایی است که از کشته شدن شخص، هیچ نفع و سودی به دیگران یا جامعه نرسد.
دکتر سیدرضا موسوی، آشنایی با نهضت حسینی، صص 311ـ308،
شهادت خواست خدا بود
معنای جمله «ان الله شاء أن یراک قتیلاً؛ خداوند خواسته که تو را شهید ببیند» چیست؟
این جمله «ان الله شاء ان یراک قتیلاً» یا «ان الله شاء ان یراهن سبایا» کلمه مشیت خدا یا ارادة خدا که در خود قرآن به کار برده شده است، در دو مورد به کار می رود که یکی ]را[ اصطلاحاً «ارادة تکوینی» و دیگری را «ارادة تشریعی» می گویند. ارادة تکوینی یعنی قضا و قدر الهی که اگر چیزی قضا و قدر حتمی به آن تعلق گرفت، معنایش این است که در مقابل قضا و قدر الهی دیگر کاری نمی شود کرد.
معنای ارادة تشریعی این است که خدا این طور راضی است. خدا این چنین می خواهد ... مقصود این است که خدا این چنین دستوری داده است. این طور می خواهد. بنابراین، معنای «ان الله شاء ان یراک قتیلاً» این است که مشیت کلی تشریعی این را اقتضا کرده است؛ نه مشیت تکوینی...
مقصود این است که خدا این چنین دستوری داده است، این طور می خواهد؛ یعنی رضای حق در این است، خدا خواسته تو شهید باشی، جدم به من گفته است که رضای خدا در شهادت توست. جدم به من گفته است که خدا خواسته است این ها اسیر باشند؛ یعنی اسارت این ها رضای حق است، مصلحت است.
حماسه حسینی، ج 1، صص 399ـ398؛ ج 2 صفحه 57.
|